Recenzja: Suburbia [Planszówka]

Suburbia to gra ekonomiczna dla od 1 do 4 graczy. Zabawa powinna zająć około 2 godzin. Jak napisano na samym pudełku — jest to gra planszowa o budowie miasta, która dziś debiutuje na naszym rynku.

Chyba każdy z nas miał w swoim życiu sytuację, kiedy narzekał na lokalne władze. Prezydenci, wójtowie czy rady miasta obrywają codziennie za swoje decyzje. A co by było, gdybyśmy tak wzięli sobie władanie miastem we własne ręce? Teraz mamy ku temu okazję dzięki grze Suburbia. Wcielimy się w burmistrza miasta i pokażemy, na co nas stać w kwestii planowania miejskiej przestrzeni.

Zawartość pudełka

Insert

Zanim przystąpimy do jakiejkolwiek rozgrywki, to trzeba grę rozpakować. Czeka nas tu sporo rzeczy do wypchnięcia z wyprasek. Ponad 100 kafelków, 50 żetonów i 70 monet to wyzwanie dla palców. Co jednak trzeba podkreślić to fakt, że w pudełku znajdziemy bardzo praktyczny plastikowy pojemnik na wszystkie komponenty! To trzeba docenić, bo w dobie, kiedy wypraski pudełek wieją pustką i czasami ciężko w nich zmieścić wszystkie komponenty, tego typu element się ceni. Istnieje cały rynek akcesoriów czy dedykowanych insertów do gier. A w Suburbii dostajemy wszystko w pakiecie!

Pozostając w tym temacie, muszę także pochwalić wydawcę za to, że przygotował dedykowaną instrukcję jak rozmieścić wszystkie komponenty wewnątrz pudełka. Dokument ten co prawda nie znajduje się w zestawie i dostępny jest online na stronie Portal Games, ale to i tak więcej niż zazwyczaj spotykamy w grach. Najczęściej jest to strategia “masz tu swoje komponenty i se radź”. Dlatego też chciałbym jeszcze raz docenić to, jak przygotowane jest to wydanie. Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że pudełko przygotowane jest z myślą o dodatku. Jeśli się w niego zaopatrzymy, to wszystko elegancko zapakujemy w jednym miejscu. Pamiętać jednak należy, że bez dodatku w pudełku zostaje sporo luzu, więc sugerowałbym i tak nim specjalnie nie rzucać, bo mimo insertów komponenty mogą się nam wysypać.

Reszta komponentów

Wracając jednak do sedna, w środku czekają na nas wspomniane kafelki, monety i żetony. Do tego sporej wielkości tory populacji i rynku. Nie mogło też zabraknąć komponentów dla każdego gracza w 4 kolorach. W ich skład wchodzi plansza gracza, po 3 znaczniki inwestycji, kafelek pomocy oraz pionki. Meeple służy do zaznaczania poziomu populacji, kostka odpowiada za reputację, a walec pokazuje poziom dochodu. Ostatnim elementem jest drewniany wieżowiec, będący znacznikiem pierwszego gracza.

Znaczniki wykonane są z dość grubego kartonu. Nie mam więc obaw by uległy zniszczeniu po wielu sesjach. Jedyne, do czego mogę się przyczepić, to fakt, że plansze graczy nie są wielowarstwowe. Znajdują się na nich dwa tory służące do ustalenia poziomu naszych dochodów i reputacji. Znaczniki łatwo się po nich przesuwają, więc wystarczy jeden niefortunny ruch, by całkowicie przestawić na nich wszystko. Każdy, kto grał w Terraformację Marsa wie, o czym mówię. To jedyny zgrzyt, wszystko poza tym jest na najwyższym poziomie.

Przygotowanie rozgrywki

Zanim zaczniemy budowę naszego miasta, musimy przygotować wszystko do gry. Na środku stołu ustawiamy tor populacji. Każdy z graczy układa swój znacznik na polu 2. Potem układamy obok tor rynku. Na nim musimy umieścić kafelki terenów. Ich liczba zależy od liczby graczy. Wszystko jest opisane w instrukcji, jak i na samym torze. Kafelki terenów podzielone są na 3 grupy: A, B i C. Z każdej grupy tasujemy kafelki i dobieramy ich tyle, ile potrzeba. Pamiętać też należy, że specjalny kafelek “Jeszcze jedna runda” należy wtasować do stosu C.

Kiedy wszystkie stosy kafelków są wybrane, pobieramy pierwsze 7 ze stosu A i umieszczamy je po kolei na torze, każdy przy polu z inną wartością pieniędzy. Obok toru rynku kładziemy także po 4 kafelki fabryk, parków miejskich i przedmieść. Są to podstawowe kafelki. Następnie tasujemy żetony celów i dobieramy ich tyle, ilu jest graczy. Potem umieszczamy je w wyznaczonym miejscu na torze rynku. Dalej każdy z graczy losuje dodatkowe dwa żetony celów i zakrywa je przed resztą.

Plansze graczy

Kolejnym etapem jest przygotowanie plansz graczy. Pobierają oni komponenty w swoim kolorze i rozstawiają przed sobą swoją planszę. Ustawiają na odpowiednich startowych wartościach dochód oraz reputację. Następnie pobierają po jednym kafelku przedmieścia, parku miejskiego i fabryki. W takiej kolejności należy je umieścić w środkowym rzędzie naszej planszy gracza. Co ciekawe, plansza jest dwustronna. Można więc umieścić ją na dole i budować do góry albo ustawić na górze i budować w dół. Pamiętać jednak należy o prawidłowym rozmieszczeniu podstawowych kafli.

Na końcu gracze kładą obok siebie żetony inwestycji, kafelek pomocy oraz pobrane wcześniej indywidualne żetony celu. Pobierają też z banku po 15$ i losowo wybierają pierwszego gracza, który otrzymuje dedykowany znacznik. Kiedy wszystko jest rozstawione, możemy przejść do zabawy.

Zasady

W każdej turze gracz wykonuje 4 akcje. Pierwszą jest rozbudowa miasta. Jest to najbardziej skomplikowana część gry. Możemy zdecydować się na zakup nowego kafelka z rynku. Aby to zrobić, musimy zapłacić cenę, jaka jest na nim nadrukowana oraz cenę podaną na torze rynku nad tym kafelkiem. Po zakupie umieszczamy mowy teren w naszym mieście. Jedynym ograniczeniem jest to, że musi stykać się którymś z boków z inną instalacją w naszym posiadaniu.

Kafle terenu

Kafelki mają efekt natychmiastowy, który widoczny jest w prawym górnym rogu i rozpatrujemy go w momencie zagrania. Może on na przykład zwiększyć nasz dochód czy reputację. Po lewej stronie kafelka tuż pod jego ceną mamy też podany typu kafelka. Jest ich 5; mieszkalne, przemysłowe, handlowe, publiczne oraz jeziora. Czasami kafelki mają też podtyp, który nadrukowany jest po prawej stronie. Na dole kafelka znajduje się opis dodatkowego efektu, który aktywowany jest za każdym razem, gdy spełniony zostanie wymieniony na nim warunek. Warunki są różne i musimy być czujni, bo mogą dotyczyć zarówno akcji wykonanych w naszym mieście, jak i miastach innych graczy. Umiejscowienie więc jednego nowego kafelka może wywołać reakcje łańcuchowe u nas, ale też u pozostałych graczy.

Jeśli nie chcemy kupić żadnego z kafli dostępnych na rynku, to możemy, zamiast nich postawić jezioro. Pobieramy wtedy wybrany element, płacimy za niego jedynie cenę widoczną na torze rynku, następnie obracamy go stroną jeziora do góry i układamy w naszym mieście zgodnie z zasadami. Alternatywnie możemy też pobrać kafelek podstawowy. Po jego pobraniu i umieszczeniu na planszy miasta musimy wybrać jeden z kafelków z rynku, opłacić koszt z toru rynku i odrzucić go.

Kafle + inwestycje

Ostatecznie możemy zdecydować się na inwestycję. Umieszczamy wtedy jeden z naszych znaczników na kafelku, który już jest w naszym mieście. Teren wzmocniony inwestycją daje podwójną korzyść przy każdej aktywacji (np. 4$ zamiast 2$, wzrost populacji o 2, zamiast 1 itd.). Po zagraniu znacznika inwestycji musimy odrzucić kafelek z toru rynku, identycznie jak po zakupie kafelka podstawowego.

Ostatnie trzy akcje to też dobry sposób na usunięcie z gry bardzo atrakcyjnego kafelka, tak by nie mogli z niego skorzystać inni. Tak jak pisałem — pobieranie i ustawienia kafelków to najbardziej skomplikowana część tury gracza. Na szczęście pozostałe akcje są już dużo szybsze.

Dochody i populacja

Następną akcją jest pobranie dochodu. Zgodnie z naszym aktualnym jego poziomem zabieramy z banku odpowiednią liczbę monet. Jeśli nasz poziom dochodu jest ujemny, musimy niestety oddać pieniądze.

Kolejną akcją jest aktualizacja toru populacji. Wraz z poziomem naszej reputacji przesuwamy znacznik naszej populacji w górę lub dół. Na torze populacji niektóre pola oddzielone są czerwonymi liniami. Jeśli przekroczymy taką linię, to musimy zmniejszyć nasz poziom dochodu i reputacji o jeden poziom.

Jak pewnie zauważyliście, bez względu na to, co zrobimy podczas pierwszej akcji, z toru rynku zniknie jeden kafelek. Na końcu tury każdego gracza należy więc wszystkie pozostałe kafelki przesunąć w prawo i dobrać nowy żeton terenu do uzupełnienia toru. Po wykonaniu tych czynności turę rozpoczyna kolejny gracz.

Koniec gry i punktacja

Gra trwa do momentu, aż któryś z graczy wylosuje kafelek “Jeszcze jedna tura” ze stosu C. Kiedy to nastąpi, aktualna tura dobiega końca, po czym rozpoczynana jest ostatnia tura. Dzięki temu zabiegowi mamy pewność, że wszyscy gracze mieli tyle samo ruchów.

Po zakończeniu wszystkich tur gracze sprawdzają, czy któryś z nich spełnił jeden z celów z toru rynku. Jeśli tak, to szczęśliwiec dodaje liczbę nadrukowaną na żetonie do swojego poziomu populacji. Jeśli dwoje graczy remisuje, to żaden nie spełnia danego celu. Następnie gracze pokazują swoje indywidualne żetony celów, które losowali na końcu. Jeśli spełnili je, to również dodają nagrodę do poziomu swojej populacji.

Ostatecznie wygrywa gracz, który ma najwyższy poziom populacji. Są też oczywiście przewidziane różne scenariusze na wypadek remisów.

Podsumowanie

Suburbia to bardzo ciekawa propozycja dla fanów gier ekonomicznych. Kafelków w grze jest na tyle dużo, że każda rozgrywka wyglądać będzie inaczej. Jednocześnie każde ustawienie nowego kafelka może rodzić za sobą naprawdę pokaźne reakcje łańcuchowe. Trzeba być czujnym i przejrzeć wszystkie kafelki na naszej mapie, by nie pominąć potencjalnych nagród, jakie powinniśmy otrzymać.

Na pierwszy rzut oka Suburbia może wydawać się skomplikowana, ale po pierwszych kilku turach szybko łapiemy zasady i staniemy się sprawnymi burmistrzami. Co ciekawe tytuł oferuje też rozgrywkę dla samotnego gracza, i to w dwóch różnych trybach!

Wykonanie komponentów, jak i dołączone tacki do ich przechowywania dopełniają całości i czynią ten tytuł łakomym kąskiem, który warto dodać do swojej kolekcji. Jeśli więc macie w sobie smykałkę do zarządzania i zawsze chcieliście stworzyć własną miejską przestrzeń, to warto dać szansę Suburbii.

Egzemplarz gry dostarczył Portal Games.